نقد و بررسی فیلم آتنا (آتنا) – زومجی


فیلم آتنا یک فیلم اکشن است که داستان درگیری بین اقلیت ها در فرانسه را روایت می کند. در نقد و بررسی این فیلم با یک گیمر همراه باشید.

آتنا یک درام اکشن است که امسال در جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمد. فیلم پر از خشم است و او به قدری عصبانی است که خیلی سریع می‌تواند آنچه در ذهنش است را بیان کند و ایده‌هایش آنطور که شایسته است مورد توجه قرار نمی‌گیرد. آتنا، در پس غم و خشمی که به خشونت شدید برای زنان تبدیل می‌شود، شعارهای مدنی به حقیقت نمی‌پیوندند و خام مدفون می‌شوند و افکار عمومی با آنچه باید بفهمند باقی می‌ماند. معمولاً آثاری که مضامین رنج و درد را به همراه دارند، گرفتار نوعی شتابزدگی و شعارزدگی می شوند، به خصوص اگر این دردها توسط نهادی بالاتر اجرا شود.

به این ترتیب، فیلم‌ها و نمایش‌ها مسیری پرمخاطره را در پیش می‌گیرند، راهی که اگر تنها رویکرد اصلی فیلم‌ساز خشم و نفرت نهفته در روان خودش باشد، نتیجه‌ی نهایی چیزی جز بیانیه‌ها و شعارهای مزخرف نخواهد بود. نمایش هایی که کارگردان نمی تواند خود را کنترل کند و فیلمنامه و مضامین ناب او زیر لایه ای از خشم و غم مدفون است. اکنون فیلم آتنا نیز همین رویه را طی کرده است و مخاطبان ممکن است نتوانند شاهد ایده‌های اعتراضی مشابه آنچه در فیلم‌های Blackbuckleman، Chicago Court Seven و حتی کین در نقش کینچوی دیده‌اند، باشند.

در ادامه قسمت هایی از داستان این فیلم فاش می شود.

عبدالله در میان اعتراضات در فیلم آتنا

داستان فیلم در فرانسه می گذرد. در پی قتل ایدیر، پسر 13 ساله خانواده، جوانان آتنا دست به خشونت می زنند. برادر بزرگ خانواده همه را به آرامش دعوت می کند، اما برادر دیگر این اعتراضات را رهبری می کند. آتنا در میان اعراب فرانسه روایت می شود و فیلم با فضای نیمه آخرالزمانی خود، داستانی را در دنیایی بی زمان روایت می کند و مانند بسیاری از تراژدی های یونانی، داستانی پر از تراژدی را به تصویر می کشد. کاری که با عجله وارد می شود و شتابزده تمام می شود.

فیلم آتنا در مسیر گذر از ایده ها و دستیابی به یک طرح موثر گرفتار می شود و شانس ایجاد یک طرح فشرده را از دست می دهد.

تاکنون فیلم های زیادی درباره زندگی اقلیت ها در فرانسه و دیگر کشورها ساخته شده است اما آتنا با همه آنها فرق دارد. این فیلم از همان لحظه اول درگیر اعتراض است و تا پایان یک پلان بدون آتش و خون نمی گذرد. سکانس اول با پرتاب مولوتف به پهلوی کریم شروع می شود و سکانس آخر با انفجار ساختمانی که عبدل در آن خسته و درمانده است به پایان می رسد. در واقع جوهر این فیلم خشونت و خشم است، عنصری که اقلیت ها سال ها در وجود خود پرورانده اند و روزی آن را نشان خواهند داد. همه در این فیلم عصبانی هستند و اگر عصبانی نباشند تا پایان فیلم عصبانی می شوند.

در مسیر عبور از ایده ها و رسیدن به نقطه تاثیر، فیلم آتنا متوقف می شود و فرصت ایجاد یک طرح بسته را از دست می دهد، تا جایی که تماشاگر گاهی این فیلم را گزارشی از تظاهرات خیابانی می بیند و اثری را دنبال می کند که فاقد یک طرح است. داستان قوی.در واقع این فیلم آنقدر خشونت و خشم را مجاز می کند که کل اثر با سبک روایی بیگانه می شود و مردم فقط آتش و تاریکی را می بینند. در این شرایط انگار مخاطب در هرج و مرج گیر کرده و راهی برای فرار ندارد.

کریم و معترضان در خیابان در فیلم آتنا

فیلم آتنا داستان خود را با مضامینی مانند ظلم، بی عدالتی، اختلاف طبقاتی شکل می دهد و خشونت را ترویج می کند. اما همانطور که قبلا ذکر شد، همه این ایده ها و مضامین زیر آتش محو می شوند. در واقع فیلم با فرم و سبک بصری خاص خود را نشان می دهد و داستان جذابی را پشت سر می گذارد. برای رهایی از خطر شعارزدگی، باید به درستی به چنین ایده هایی پرداخت و به دور از عصبانیت و احساسات آنی پرورش داد. اما تنها چیزی که در اینجا می بینیم دعوا و دعوا است، گویی علاوه بر مردم خسته از ظلم و جنایت فیلم، داستان نیز از روایت خسته شده است.

فیلم آتنا داستان خود را شکل می دهد و خشونت را با مضامینی مانند ظلم، بی عدالتی، اختلاف طبقاتی بررسی می کند.

تمرکز در آتنا از بین رفته است و ما تعجب می کنیم که آیا این یک تریلر سیاسی با بینش اعتراض مدنی است. یا یک داستان اکشن از تظاهرات خیابانی که ظاهراً پلیس به دلیل ظلم خود به اعراب ایجاد کرده است. فیلمساز به دنبال شکوه بصری است و برای او دیگر مسائل مهمی که برای آنها شروع به ساخت این فیلم کرده است اهمیتی ندارد. آتنا با تقلید از تراژدی یونانی الهه جنگ و خرد تربیت می‌شود، اما پیچش اسطوره‌ای او نیز در تعقیب ایده‌های دیگر گم می‌شود و اندیشه ناب او به هدر می‌رود. اسطوره ای که می تواند الگویی برای اثر باشد و جلوه اغواکننده ای به فیلم بدهد.

خشونت تظاهرکنندگان در آتنا خشم سرد و بیهوده ای است که ریشه های آن توسط فیلمساز سانسور می شود و تنها فرصت تمرین ژانر اکشن را به او می دهد. در واقع نوعی مصادره در این فیلم شکل گرفته و کم کم خشونت پلیس، نژادپرستی، نارضایتی طبقه مهاجر فراموش می شود و چیزی به مرحله کشف و گسترش نمی رسد. آتنا به دنبال نشان دادن جرقه های یک انقلاب در فرانسه است، اما از آنجایی که ایده های خود را به کلی فراموش می کند و به خون و دود بسنده می کند، نمی تواند تصویری متحرک و شاعرانه از یک انقلاب مانند موهای بلند کریم در اذهان عمومی باقی بگذارد. غم و اندوه را در دل مردم می کارد و آن را برای یافتن ایده های گمشده یک انقلاب می فرستد.

آتنا فاقد درام و پیوندهای دراماتیک لازم برای ایجاد درام است و در نهایت با شخصیت های پوچ و مبهم به پایان می رسد. سه شخصیت اصلی داستان که برادران ایدیر هستند، تلاش می کنند استعاره ای را برای مردم یک جامعه انقلابی به نمایش بگذارند. برادر بزرگتر در هر دو جبهه کار می کند و عبدالله برادر لقب سرباز فرانسوی را دارد. کریم کوچکترین عضو خانواده رهبر این انقلاب است که درام به عنوان یکی از شخصیت‌های کلیدی فیلم او را سانسور می‌کند و نمایش تنها در کلوزآپ از او به انحراف کشیده می‌شود. این شخصیت به عنوان یک رهبر شبه انقلابی، مانند دیگر ایده های آتنا، قربانی بازنمایی بصری می شود و اجازه نمی دهد مخاطب با او ارتباط برقرار کند.

این فیلم نگاهی سطحی به اتفاقات عمیق دارد و در پایان نیز با مشکل مواجه است

آتنا یک آخرالزمان سیاسی است. تصویری از جامعه ای که در آن اعتراضات مدنی در کنار عبدالله به جایی نمی رسد و در نهایت جرقه انقلاب می زند. این فیلم نگاهی سطحی به وقایع عمیق دارد و در پایان با مشکلاتی نیز مواجه است، هم خشونت را تشویق می کند و هم خشونت را تنها وسیله بقای دولت فرانسه می داند.